به گزارش پایگاه خبری تحلیلی همراز، ایران با برخورداری از جاذبه‌های تاریخی، فرهنگی و طبیعی کم‌نظیر، یکی از مستعدترین کشورهای جهان برای توسعه گردشگری در اقتصاد جهانی است. در این میان، اصفهان به‌عنوان نگین گردشگری کشور، جایگاهی ویژه دارد. شهری که با انتخاب به‌عنوان پایتخت گردشگری شهرهای آسیایی در سال ۲۰۲۵، بار دیگر نشان داد که ظرفیت‌های آن در سطح جهانی شناخته شده است. اما پرسش اساسی این است که چرا با وجود این همه ظرفیت، بهره‌مندی ما از این سرمایه‌های ملی همچنان ناچیز است؟

بخش مهمی از پاسخ به این پرسش به رویکرد مدیریتی و نگاه به مقوله سرمایه‌گذاری بازمی‌گردد. سال‌هاست که از گردشگری به‌عنوان جایگزینی برای نفت سخن گفته می‌شود؛ صنعتی که آلودگی ایجاد نمی‌کند، ثروت‌های ملی را به حراج نمی‌گذارد و درآمدی سالم و پایدار به همراه دارد. اما این شعارها تا زمانی که به اقدام عملی تبدیل نشوند، در حد حرف باقی می‌مانند. آنچه امروز در یکی از مهم‌ترین شهرهای گردشگری کشور رخ داده، نشان می‌دهد که می‌توان از مرحله شعار عبور کرد و به مرحله عمل رسید.

نکته قابل توجه در این تحول، تغییر نگاه از «چرا نمی‌شود» به «چطور می‌شود» است. این تغییر رویکرد، نقطه عطفی در توسعه زیرساخت‌های گردشگری به‌شمار می‌رود. در این مسیر، نخستین و مهم‌ترین گام، ایجاد بسته‌های تشویقی برای سرمایه‌گذاران بود؛ تصمیمی که نشان داد مدیریت شهری این کلان‌شهر، گردشگری را نه یک امر حاشیه‌ای، بلکه یک اولویت راهبردی می‌داند. اعلام رایگان‌سازی عوارض ساخت هتل، نه یک تخفیف و نه یک معافیت موقت، بلکه یک تصمیم جسورانه و تمام‌عیار و نگاه بلند مدت به اقتصاد پایدار بود که پیام روشنی به فعالان اقتصادی و سرمایه‌گذاران بخش خصوصی مخابره کرد و آن هم این که اصفهان برای توسعه گردشگری جدی است.

این اقدام، اگرچه در نگاه نخست یک تصمیم مالی به نظر می‌رسد، اما در واقع یک سیاست هوشمندانه اقتصادی است. وقتی هزینه‌های ساخت زیرساخت‌های اقامتی کاهش می‌یابد، سرمایه‌گذاران با اطمینان بیشتری وارد میدان می‌شوند و روند ساخت هتل‌ها و تأسیسات گردشگری شتاب می‌گیرد. این شتاب، به‌نوبه خود به ایجاد اشتغال، رونق کسب‌وکارهای محلی و در نهایت تقویت اقتصاد شهری و ملی منجر می‌شود. به عبارت دیگر، این تصمیم، یک سرمایه‌گذاری بلندمدت است که بازدهی آن در سال‌های آینده به‌وضوح نمایان خواهد شد.

اهمیت این رویکرد زمانی بیشتر روشن می‌شود که به وضعیت اقتصادی کشور نگاه کنیم. ایران با مسئله کاهش درآمدهای ارزی روبه‌روست و گردشگری می‌تواند بخشی از این خلأ را جبران کند. برخی کشورهای همسایه امروز از محل صنعت گردشگری سالانه بیش از ۳۰ تا ۴۰ میلیارد دلار درآمد کسب می‌کنند؛ رقمی که با درآمد نفتی ایران برابری می‌کند. این آمار به‌خوبی نشان می‌دهد که گردشگری نه تنها می‌تواند جایگزینی کامل برای نفت باشد، بلکه می‌تواند به تنوع‌بخشی به اقتصاد و کاهش وابستگی به درآمدهای تک‌محصولی کمک کند.

گردشگری همچنین از نظر اشتغال‌زایی مزیتی بی‌نظیر دارد. برخلاف صنایع سرمایه‌بر که با گذشت زمان به نیروی انسانی کمتری نیاز پیدا می‌کنند، این صنعت پُرکاربر است و حجم زیادی از اشتغال مستقیم و غیرمستقیم ایجاد می‌کند. از هتل‌داری و رستوران‌داری تا صنایع دستی و فعالیت‌های فرهنگی، هر گردشگر ورودی، زنجیره‌ای از کسب‌وکارهای محلی را رونق می‌بخشد. این ویژگی، گردشگری را به راهکاری مؤثر برای کشورهایی تبدیل می‌کند که با چالش بیکاری دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

اما نکته‌ای که نباید از آن غافل شد، مسئله معرفی و بازاریابی است. یکی از مهم‌ترین مشکلات ما این است که جاذبه‌های گردشگری خود را به‌خوبی معرفی نکرده‌ایم. حتی بسیاری از مردم ایران که به گردشگری داخلی علاقه دارند، شناخت کافی از ظرفیت‌های شهرهای خود ندارند. این خلأ معرفتی، فرصت‌های اقتصادی بزرگی را از ما می‌گیرد. توسعه زیرساخت‌ها بدون معرفی و بازاریابی مؤثر، ناقص خواهد ماند. بنابراین، در کنار سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها، باید به مقوله برندسازی و معرفی ظرفیت‌ها نیز توجه ویژه‌ای شود.

آنچه در اصفهان در حال شکل‌گیری است، می‌تواند الگویی برای سایر شهرهای کشور باشد. وقتی یک کلان‌شهر تاریخی و گردشگری، با تصمیم‌گیری جسورانه و نگاه بلندمدت، مسیر توسعه زیرساخت‌های گردشگری را هموار می‌کند، در واقع پیامی به کل کشور می‌فرستد: توسعه گردشگری شدنی است، به شرط آنکه اراده و باور لازم وجود داشته باشد. این تجربه نشان می‌دهد که با طراحی یک مدل اقتصادی و فرهنگی سودآور، می‌توان هم به رونق اقتصادی دست یافت و هم از سرمایه‌های تاریخی و فرهنگی کشور به بهترین شکل بهره برد.

در پایان، باید تأکید کرد که گردشگری تنها یک صنعت نیست؛ یک فرصت ملی است. فرصتی برای اشتغال‌زایی، درآمدزایی ارزی، رونق کسب‌وکارهای محلی و معرفی فرهنگ و تمدن ایران به جهان. آنچه امروز در اصفهان در حال رخ دادن است، نشان می‌دهد که این فرصت را می‌توان به واقعیت تبدیل کرد. امید است این تجربه موفق، سرآغازی برای تحولی فراگیر در سراسر کشور باشد و سایر شهرها نیز با الگوبرداری از این مسیر، گام‌های بلندی در توسعه گردشگری بردارند. آینده از آنِ شهرهایی است که امروز به گردشگری به‌عنوان یک اولویت راهبردی می‌نگرند؛ و اصفهان، با این نگاه نو، مسیر این آینده را هموار کرده است./ انتهای پیام