احیای زاینده‌رود پس از ماه‌ها خشکی، حالا یک پیامد طبیعی اما ناخوشایند هم به همراه داشته؛ افزایش جمعیت حشرات و پشه‌ها در پارک‌های ساحلی و حاشیه رودخانه. موضوعی که طی هفته‌های اخیر به موجی از گلایه‌های شهروندان دامن زده و آن‌ها را خواهان ساماندهی فوری وضعیت کرده است.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی همراز، منصور شیشه‌فروش، مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان، افزایش جمعیت حشرات را پیامد طبیعی احیای اکوسیستم زاینده رود دانست و سه عامل اصلی را برای آن برشمرد؛ افزایش رطوبت، ایجاد آبگیرهای کم‌عمق و مانداب‌های پراکنده، و نورپردازی‌های گسترده در پارک‌های ساحلی.

نکته مهم اما اینجاست که به گفته وی، این حشرات ناقل هیچ بیماری واگیرداری نیستند و بخشی از زنجیره غذایی پرندگان و سنجاقک‌های منطقه به شمار می‌روند. بنابراین حذف کامل آن‌ها نه ممکن است و نه علمی؛ بلکه کنترل جمعیت هدف اصلی است.

بر این اساس تیم‌های اجرایی شهرداری اصفهان با نظارت شبکه بهداشت، عملیات ویژه ای را در این زمینه آغاز کرده‌اند؛  بهسازی محیطی و حذف سریع مانداب‌ها، هرس نیزارهای انبوه و ساماندهی پوشش گیاهی،  پاکسازی جوی‌ها و کانال‌های آب،  جمع‌آوری به‌موقع پسماندها و مه‌پاشی و روش‌های بیولوژیک برای کاهش لاروها و پشه‌های بالغ بخشی از این اقدامات است.

البته با همه این توضیحات، نمی‌شود از کنار یک نکته به سادگی گذشت که آیا پیش‌بینی این وضعیت ممکن نبود؟

جریان یافتن آب در رودخانه‌ای که ماه‌ها خشک بوده، یک رویداد پیش‌بینی‌پذیر است. افزایش رطوبت و ایجاد مانداب هم پیامد طبیعی آن. اگر پیش از بازگشایی آب، سناریوی محتمل افزایش حشرات از سوی نهادهای مرتبط پیش‌بینی و تمهیدات لازم از قبل اندیشیده شده بود، شاید امروز شاهد این حجم از گلایه‌های مردمی نبودیم.

اینکه برخی نهادهای مرتبط پس از موج تماس‌های مردمی تشکیل جلسه می‌دهند، نشان می‌دهد باز هم در حوزه مدیریت بحران، واکنش پس از بحران بر پیشگیری اولویت دارد. الگویی تکراری که در پرونده‌های مختلف زیست‌محیطی اصفهان کم‌رنگ نیست.

قطعا احیای زاینده‌رود خبر خوبی است و مزاحمت موقت حشرات هم قابل درک و قابل مدیریت. اقدامات ضربتی مدیریت مقابله با بحران نیز جای تقدیر دارد. اما امیدواریم این تجربه، درس‌آموز باشد برای مدیریت پیش‌نگرانه در پروژه‌های مشابه؛ که اگر پیش‌بینی جای پیش‌گیری را بگیرد، نه شهروندان اذیت می‌شوند و نه نهادهای مسئول در موضع انفعال قرار می‌گیرند.