بیش از دو دهه از آغاز حفاری تونل کوهرنگ ۳ می‌گذرد، تونلی که حالا سال‌هاست تکمیل شده اما سد و سازه‌های جانبی آن به دلیل مشکلات مالی و اجتماعی همچنان نیمه‌کاره رها شده است. مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای اصفهان می‌گوید برای تکمیل این طرح ۱۱ همت اعتبار نیاز است؛ رقمی که با افزایش قیمت زمین ممکن است بیشتر هم شود.

به گزارش همراز، حسن ساسانی روز دوشنبه در جمع خبرنگاران با تشریح آخرین وضعیت طرح‌های آبی استان اصفهان، از کندی پیشرفت طرح کوهرنگ ۳ به عنوان یکی از مهم‌ترین پروژه‌های تأمین آب استان خبر داد و گفت: عملیات حفاری تونل به طول حدود ۲۳ کیلومتر سال‌هاست به پایان رسیده و در حال حاضر از طریق ایستگاه پمپاژ موقت، امکان انتقال آب در برخی فصول با دبی حداکثر حدود هشت مترمکعب بر ثانیه به مخزن سد وجود دارد.

وی افزود: اما تکمیل تونل کوهرنگ ۳ به دلیل مسائل مربوط به تملک اراضی و برخی مشکلات اجتماعی در روستاهای اطراف مخزن سد، با موانعی مواجه شده است. برای رفع این مشکلات، مکاتبات و پیگیری‌های متعددی از طریق نهادهای ملی و استانی انجام شده، اما همچنان این موانع پابرجاست.

ساسانی برنامه زمان‌بندی اجرای سازه‌های مورد نیاز این طرح را حدود ۲۴ ماه پیش‌بینی کرد و گفت: بخشی از عملیات از جمله احداث پی و گالری‌ها انجام شده، اما مشکلات اجتماعی در مقاطعی فعالیت کارگاه را متوقف کرده است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای اصفهان تأمین منابع مالی را مهم‌ترین شرط تسریع این طرح دانست و تصریح کرد: برای اجرای بخش‌های باقی‌مانده، حدود ۵۰ هزار میلیارد ریال (۵ همت) برای تملک و ۶۰ هزار میلیارد ریال (۶ همت) برای احداث سد اعتبار نیاز داریم. با عنایت به افزایش قیمت زمین و ملک، امکان بیشتر شدن هزینه‌ها هم وجود دارد.

ابرپروژه ۲۰ همتی با ۴۰۰ کیلومتر شبکه

ساسانی در ادامه به وضعیت سامانه دوم آبرسانی اصفهان بزرگ اشاره کرد و آن را یکی از پروژه‌های مهم تأمین آب استان خواند که بخشی از کسری آب اصفهان بزرگ و ۱۴ شهرستان را تأمین می‌کند.

وی گفت: با وجود مشکلات اعتباری، موفق شدیم فاز نخست آن با ظرفیت ۳.۲ مترمکعب بر ثانیه را اجرا کنیم و بخشی از ظرفیت پیش‌بینی‌شده سامانه در تابستان امسال مورد استفاده قرار گرفت. در صورت تأمین اعتبارات مورد نیاز، می‌توان بخش دوم این سامانه را در مدت کمتر از یک سال به بهره‌برداری رساند تا ظرفیتش به ۶.۴ مترمکعب بر ثانیه افزایش یابد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای اصفهان این طرح را یک ابرپروژه توصیف کرد و افزود: شبکه این طرح حدود ۴۰۰ کیلومتر امتداد دارد و تا شهرستان‌های نایین و خور و بیابانک نیز امدادرسانی خواهد کرد. تأمین اعتبار نقش تعیین‌کننده‌ای در سرعت اجرای آن خواهد داشت.

وی نیاز اعتباری برای تکمیل سامانه دوم را نزدیک به ۲۰۰ هزار میلیارد ریال (۲۰ همت) برآورد کرد و گفت: با تکمیل این طرح، مشکل تأمین آب شرب اصفهان بزرگ و بخش قابل توجهی از این استان رفع می‌شود.

اانتقال آب از جنوب راهکار اصلی مهار فرونشست

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای اصفهان در بخش دیگری از سخنان خود به طرح انتقال آب از جنوب استان اشاره کرد و گفت: این طرح با روند مطلوبی در حال اجراست و در صورت تأمین به‌موقع اعتبارات، امکان انتقال سالانه ۲۵۰ میلیون مترمکعب آب برای مصارف شرب اصفهان فراهم خواهد شد.

ساسانی در پاسخ به این پرسش که مگر اصفهان به این میزان آب شرب در قالب یک طرح انتقالی نیاز دارد، توضیح داد: بخش قابل توجهی از آبی که هم‌اکنون برای تأمین آب شرب اصفهان بزرگ، یزد و کاشان استفاده می‌شود، از حقابه بخش کشاورزی و محیط زیست تأمین می‌شود. بنابراین با انتقال آب ماندگان، امکان کاهش برداشت از این منابع و افزایش سهم آب قابل تخصیص به بخش کشاورزی و محیط زیست فراهم خواهد شد.

وی افزود: این موضوع همچنین می‌تواند به ذخیره‌سازی آب در مخزن سد زاینده‌رود و افزایش امکان برنامه‌ریزی برای رهاسازی آب در دوره‌های مختلف کمک کند. در صورت تداوم شرایط مناسب، مدت زمان جریان آب در رودخانه افزایش می‌یابد؛ مسئله‌ای که راهکار اصلی مهار فرونشست در اصفهان است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای اصفهان خاطرنشان کرد: در صورت تأمین اعتبار، زمان‌بندی ما برای بهره‌برداری این طرح در حدود ۱۸ ماه آینده است.

رسوب سد زاینده رود نگران‌کننده نیست

ساسانی درباره وضعیت رسوب سد زاینده‌رود اظهار داشت: میزان رسوب موجود در مخزن به‌گونه‌ای نیست که نگرانی جدی برای سازه سد ایجاد کند، به ویژه اینکه نوع سازه سد به صورت دو قوسی است.

وی افزود: با توجه به شرایط بارش در بالادست و نبود بارش‌های مستمر و پرحجم، میزان رسوب ورودی به مخزن محدود است. در سال‌های گذشته نیز در مناطقی که احتمال فرسایش و ورود رسوب وجود داشته، اقداماتی مانند جنگل‌کاری و ایجاد فضای سبز انجام گرفته است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای اصفهان درباره امکان تخلیه رسوبات سد نیز گفت: تخلیه کامل مخزن سد از نظر فنی و اجرایی امکان‌پذیر نیست و رسوب‌زدایی کامل یک مخزن با چنین وسعتی نیازمند جابه‌جایی حجم بسیار زیادی از مواد و ایجاد محل مناسب برای تخلیه است.

وی تأکید کرد: دریچه‌های تحتانی سد نیز در زمان کاهش تراز آب، امکان تخلیه آب را دارند و بررسی‌های انجام‌شده نشان می‌دهد رسوب قابل توجهی در محدوده این دریچه‌ها وجود ندارد. بنابراین در شرایط فعلی نگرانی از بابت کاهش بهره‌برداری سد به دلیل رسوب وجود ندارد.

۴۲۰ میلیون مترمکعب برای کشاورزی و محیط زیست

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای اصفهان با بیان اینکه خروجی سد زاینده‌رود از ۱۵ شهریور کاهش یافت، گفت: در سال آبی جاری (اول مهر ۱۴۰۴ تا آخر شهریور ۱۴۰۵) با برنامه‌ریزی بر مبنای جدول منابع و مصارف ابلاغی و همراهی وزارت نیرو، استانداری اصفهان، سازمان جهاد کشاورزی و تشکل‌های بخش کشاورزی، حدود ۴۲۰ میلیون مترمکعب آب در اختیار بخش کشاورزی و محیط زیست قرار گرفت.

ساسانی افزود: اگرچه این میزان آب پاسخگوی همه نیازهای موجود نبود، اما در مجموع در تقویت ذخایر آب زیرزمینی، کمک به تغذیه آبخوان اصفهان، کاهش آثار فرونشست و تأمین بخشی از نیازهای زیست‌محیطی و کشاورزی مؤثر بود.

وی درباره وضعیت ذخیره سد زاینده‌رود نیز گفت: در حال حاضر حدود ۲۳۶ میلیون مترمکعب آب در مخزن سد وجود دارد و با توجه به ورودی حدود ۱۱ مترمکعب بر ثانیه، برآورد می‌شود حجم ذخیره سد تا پایان شهریور به حدود ۱۹۳ میلیون مترمکعب کاهش یابد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای اصفهان میزان بارش در سرشاخه اصلی حوضه زاینده‌رود در ایستگاه کوهرنگ در سال آبی جاری را حدود یک هزار و ۱۵۲ میلی‌متر اعلام کرد و گفت: مجموع آورد حوضه زاینده‌رود در سال آبی جاری حدود یک میلیارد و ۱۰۰ میلیون مترمکعب بود.

 گاوخونی و رهاسازی در پاییز

ساسانی درباره برنامه تأمین حقابه تالاب بین‌المللی گاوخونی اظهار داشت: با کاهش خروجی سد زاینده‌رود از ۱۵ شهریور، برنامه‌ریزی برای رهاسازی آب به سمت تالاب باید با در نظر گرفتن شرایط بخش کشاورزی و احتمال برداشت در مسیر انجام شود.

وی افزود: پیشنهاد شرکت آب منطقه‌ای این است که در آذر یا دی‌ماه، زمانی که نیاز آبی بخش کشاورزی به حداقل می‌رسد، حجم مناسبی از آب با دبی بالاتر رهاسازی شود تا احتمال رسیدن آب به تالاب افزایش پیدا کند.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای اصفهان در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت حقابه شهر اصفهان و آب‌رسانی به مادی‌ها گفت: مطالعات مربوط به حقابه شهر اصفهان در شرکت آب منطقه‌ای انجام شده و بر اساس بررسی‌های صورت‌گرفته، مجموع حقابه شهر بیش از ۵۰ میلیون مترمکعب در سال برآورد شده است.

وی تأکید کرد: شرکت آب منطقه‌ای اصفهان خود را پیگیر و مدافع تأمین این حقابه می‌داند و تلاش می‌کند با توجه به ظرفیت منابع موجود، امکان استفاده از حقابه شهر فراهم شود.

ساسانی ادامه داد: پس از هماهنگی با شهرداری، بخش قابل توجهی از مادی‌های اصفهان که امکان آبگیری داشتند، آب‌گیری شدند و اقدامات فنی انجام‌شده در بخش‌هایی از رودخانه نیز به انتقال آب به مادی‌ها کمک کرد. با کاهش حجم آب رودخانه، آب‌رسانی به برخی مادی‌ها با دشواری بیشتری انجام می‌شود، اما تلاش شده است با استفاده از ظرفیت‌های فنی موجود، آب مورد نیاز مادی‌های دارای قابلیت آبگیری تأمین شود.

امید به ال‌نینو

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای اصفهان درباره چشم‌انداز منابع آبی در ماه‌های آینده گفت: در حال حاضر نگرانی جدی برای تأمین آب شرب در پاییز وجود ندارد و پیش‌بینی‌های هواشناسی نیز از شرایط بارشی مناسب‌تری در پاییز و زمستان حکایت دارد.

وی افزود: بارش‌ها و آورد حوضه آبریز در سال آبی گذشته حدود ۳۰ میلیون مترمکعب بیشتر از پیش‌بینی‌ها بود و همین میزان نیز در مدیریت منابع و برنامه‌ریزی برای توزیع آب مؤثر واقع شد.

ساسانی در پایان با اشاره به احتمال تحقق حدود ۷۰ درصدی شرایط مرتبط با پدیده ال‌نینو، ابراز امیدواری کرد بارش‌های مناسبی در حوضه اتفاق بیفتد و امکان ذخیره‌سازی حجم قابل قبولی از آب در سد فراهم شود./ انتهای پیام