در ایران نیز پهلوان خلیل عقاب، پیرمرد 90 ساله شیرازی که دوره های پهلوانی و ورزش باستانی را گذرانده بود، مبدع سیرک ایرانی شد، سیرکی که در آن هم آکروبات بود وهم استفاده از حیوانات؛ اما حالا جوانی 32 ساله از روستای اسفرجان اصفهان سیرکی بین المللی را اداره می کند تحت عنوان "امپراطور" که معتقد است نه تنها در ایران، که در خاورمیانه هم اولین سیرکی است که از حیوان استفاده نمی کند.
اما حالا همین جوان هنرمند، درد دلهایی دارد که بیشتر آن ناشی از بی مهری هایی است که به وی شده. در زیر درباره فعالیت "بهداد سلطانیان" و ناراحتی های وی به گفت و گو می نشینیم:
آقای سلطانیان سیرک شما تنها سیرک در ایران است که از حیوان استفاده نمی کند، کلا در این زمینه و ایده برایمان توضیح دهید:
بله، خب باید بگویم من در اولین سیرکی که اجرا کردم، برای اولین بار در دنیا از 30 قلاده شیر استفاده کردم و تعدادی از بهترین مربیان و گلادیاتورهای شیرباز جهان را به خدمت گرفته بودم، اما بعد از مدتی دیدم در سیرک حیوان آزاری های خیلی بدی صورت می گیرد، از این رو تصمیم گرفتم سیرک بدون حیوان راه اندازی کنم. البته ابتدا کمی سخت بود و حدود 6 ماه سیرک را تعطیل کرده بودم و درباره این تصمیم فکر می کردم.

خب مثلا چه حیوان آزاری صورت می گرفت که شما را منقلب کرد؟
حیوان آزاری ها زیاد بودند، اما به طور نمونه و مثال باید بگویم وقتی می خواستند یک خرس برای دقایقی روی صحنه بیابید و دستی برای تماشاچیان تکان دهد، ابتدا در چشمانش اسپری فلفل می زدند، یا ناخن های حیوان را از ته می کشیدند و یا این که حلقه های داغ در دماغ آن ها می کردند. یا مثلا یک میمون تازه متولد شده را 40 روز در یک قفس تاریک می انداختند و چند روز اول که به هیچ عنوان به وی غذا نمی دادند، در روزهای بعدی هم به صورت شرطی به او غذا می دادند و اگر کارهایی را که مربیان آن می خواستند انجام می داد، به مقدار کمی به وی غذا می دادندتا شرطی شود و یا محل نگهداری این حیوانات خودش مورد سئوال بود.

برای همین تصمیم گرفتید حیوان را از سیرکتان حذف کنید؟
بله، به هر حال دیدن این صحنه ها برای هر کسی آسان نیست.
خب شاید مردم از سیرکی که در آن حیوان نباشد استفاده نکنند!

سلطانیان سیرک امپراطور


اتفاقا اینطور نیست، مردم از این سیرک ها بیشتر استقبال می کنند و نمونه بارز آن در شهر دولت آباد اصفهان بود. در این شهر ما هرشب حدود 3 هزارو 500 صندلی داشتیم، اما شبی بود که حودد هفت هزار نفر دورتادور سالن ایستاده و نشسته سیرک را تماشا کردند و از آن لذت بردند.
با این وجود باید آیتم های بسیار جذابی را جایگزین حیوانات کرده باشید، اگر ممکن است درباره آیتم هایی که دارید توضیح دهید؟
دقیقا همین طور است، بسیاری از آیتم هایی که اضافه کرده ایم اولین بار در دنیا اجرا می شود، مانند آیتم کوربیل، مردژله ای، ژانگولر با سه اره برقی روشن، آکروبات صندلی هوایی با هشت صندلی در ارتفاع 9 متری، شلاق زنی اسپانیایی، رویای پرواز، کمدی های متنوع و استفاده از بلند قدترین و کوتاه قدترین کمدین های دنیا و...
هنرمندان شما ایرانی هستند یا خارجی؟
در حال حاضر در سیرک امپراطور هم هنرمند ایرانی داریم هم خارجی، اما تمام وقت و سرمایه امان را گذاشته ایم تا هنرمند ایرانی تربیت کنیم و بتوانیم یک سیرک تمام ایرانی روی صحنه ببریم، چرا که در برخی از سیرک ها عنوان می شود "اجرای برنامه با هنرمندان خارجی"، در حالی که بسیاری از آن ها کارگران خارجی سیرک هستند و در ایران به عنوان هنرمند از آن ها استفاده می کنند، در حالی که این کار اصلا درست نیست و باید به این سمت برویم که به ایرانیان اعتماد کنیم، چون آن ها خیلی خوب می توانند ارزش هنری را که دارند درک کنند.

سیرک امپراطور3

 

با توجه به این که شما پرچمدا حمایت از حیوانات هم هستید، آیا مسئولان از سیرک شما حمایت کردند؟
قبل از این که سخنی بگویم باید به این نکته اشاره کنم که اجرای سیرک نهم تا هجدهم شهریور ماه که در باغ فردوس اصفهان واقع در خیابان آتشگاه از ساعت 8 شب برگزار می شود ، آخرین اجرای من است که در اصفهان دارم و به خاطر مسئولان شهری این شهر دیگر حاضر نیستم در این شهر اجرایی داشته باشم، چرا که به رغم حمایت های بی دریغ مسئولان فرهنگ و ارشاد استان اصفهان، مسئولان شهری اصفهان به هیچ عنوان حمایتی که نکردند هیچ، که تازه سنگ اندازی هم کردند.

چه سنگ اندازی؟
ببینید من برای خودم حمایتی از کسی نمی خواهم و تنها می خواهم مسئولان این درک را داشته باشند که اگر از این سیرک که بی هیچ حیوانی می تواند اینقدر مردم را سرگرم کند و آن ها را شاد نماید حمایتی کنند، از حقوق حیوانات حمایت کرده اند، اما می بینیم در این شهر برای قابلمه داغ که روی چمن ها می گذارند پیام و تبلیغ می زنند، اما برای ما که می خواهیم حقوق حیوانات را مطرح کنیم، تبلیغ که نمی کنند، تازه جلوی کارمان را هم می گیرند.

خب آن قابلمه داغ فرهنگ سازی است، اما این کاری که شما می کنید بلیت فروشی و کسب سود است!
اتفاقا باید بگویم که من به هیچ عنوان دنبال سود مادی نیستم و این موضوع را ثابت می کنم، چرا که بلیت یک سیرک در حد بین المللی و سیرکی که ما اجرا می کنیم نفری حداقل 20 هزار تومان است، ورودی باغ فردوس هم 4 هزار تومان است و قیمت تمام شده هر بلیت هم برای ما حدود هفت هزار و500 تومان است، اما من با بسته تخفیف این بلیت ها را نفری پنج هزار تومان می فروشم و از سود آن چشم پوشی می کنم تا حقوق حیوانات جدی گرفته شود، پس حق دارم انتظار داشته باشم شهرداری اصفهان که در این زمینه وظیفه دارد، به طور جدی ورود پیدا کند. اما ظاهرا مسئولان شهرهای کوچک پیام ما را بیشتر درک کردند. من چندی پیش در نجف آباد اجرا داشتم، بعد از آن در خمینی شهر، سپس در دولت آباد و بعد از آن هم در شاهین شهر اجرا داشتم و این غیر از 56 شهری است که در کشور و یا خارج از کشور اجرای سیرک گذاشته ام، در تمام این شهرها به طور جدی از من حمایت شد، حتی مسئولان شهری خودشان را موظف می دیدند در این سیرک شرکت کنند و حمایتشان از حفظ حقوق حیوانات را علنی عنوان کنند، اما در اصفهان غیر از پاس دادن من در اتاق های سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری هیچ اتفاق دیگری نیفتاد، چطور در آن شهرهای کوچک علاوه بر تبلیغات محیطی که در اختیار ما قرار دادند، چندین داربست هم زدند و بنرهای ما را روی داربست ها نصب کردند؟ اما در اصفهان ما حاضریم با هزینه شخصی تبلیغ محیطی کنیم، اما شهرداری این اجازه را به ما نمی دهد و می گوید فضای خالی نداریم، حتی اجازه نمی دهد که ما برای راهنمایی تماشاچیانمان در خیابان آتشگاه اصفهان تبلیغ 50 سانتی متری نصب کنیم و عکس فلش بزنیم تا شهروندان راه را گم نکنند.

خب شاید شما مسیر کار اداری در شهرداری را نمی دانید؟
من برای زدن چند بنر تا الان حدود 10 بار رفته ام سازمان فرهنگی و تفریحی شهرداری اصفهان، ولی حتی جواب سلاممان را هم نداده اند، 2 بهمن سال 92 هم همین سیرک را در اصفهان برگزار کردیم، آن روز هم مسئولان قول دادند از ما حمایت کنند، اما فقط در حد قول باقی ماند. آن روز سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان قول داده بود از ما حمایت کند، اما یادم هست بخاری های سیرک را هم به ازای بدهی ما گرو برداشتند و حمایتی هم نکردند. امروز هم دوباره همان اتفاق ها تکرار شده است. من برای همه برنامه های فرهنگی و هنری ارزش زیادی قائلم، اما آیا ارزش این کار بین المللی ما کمتر از "دوشنبه های نقره ای"، "آی قصه قصه قصه" و ... است که باید برای تبلیغات شهری از جیبمان هزینه کنیم؟

سازمان های مردم نهاد در این زمینه کمکی به شما نکردند؟
سازمان های مردم نهاد فقط می توانند کمک حمایتی و غیر مادی از ما داشته باشند، آنها که سرمایه یا امکانات شهری ندارند که بتوانند از ما حمایت کنند، اما همه آن ها باتفاق می گویند با توجه به مشکلاتی که شهرداری اصفهان در گذشته برای تو ایجاد کرد باز هم می خواهی در این شهر سیرک اجرا کنی؟!! در حالی که من معتقدم مسئولان شهری با ما همکاری نداشتند، مردم که نباید از این موضوع محروم شوند.

سیرک امپراطور4

 

در کشورهای دیگر برخورد با سیرک شما چطور است؟
در بسیاری از شهرهای بزرگ جهان وقتی می خواهیم سیرک راه بیندازیم، ابتدا کارناوال شادی همراه با هنرمندانمان را در شهر می گردانیم، شاید برای سیرک هشتم شهریور هم همین کار را بکنیم، البته بستگی به مجوز های نیروی انتظامی دارد که خب آن ها تاکنون با ما همکاری لازم را داشته اند.

آیا درخواستی از دیگر کشورها برای ارایه سیرک با نام آن ها داشته اید؟
در دنیا سیرک را به نام ایتالیا می شناسند، اما ایرانیان و بسیاری از آکروبات باز های سیرک امپراطور توانسته اند رکوردهای خود را در گینس ثبت کنند، از این رو کشورهای عربی زیادی خواستار آن شده اند که کل سیرک و یا حتی برخی هنرمندان سیرک را به صورت فردی یا گروهی به کار بگیرند، اما تا الان مقاومت کرده ام، اما شاید در آینده به یکی از این پیشنهادها مانند کشور گرجستان فکر کنم.

یعنی برای برخورد مدیران شهری، آن هم فقط در یک شهر؟
به نظر من اصفهان یک شهر نیست، یک هویت فرهنگی است که باید حفظ شود، اما برخی کمر همت بسته اند تا نام و نشان آن را کم رنگ کنند. مثلا من یکی از این برخوردها را برایتان بگویم. به من گفتند اگر با رئیس فلان سازمان وابسته به شهرداری اصفهان حضورا حرف بزنم مشکل تبلیغات محیطی ما حل می شود، من هم یکروز از ساعت 12 رفتم تا آقای مدیر را ببینم، اما هربار که مسئول دفتر وی می رفت داخل و بر می گشت می گفت آقای مدیر وقت ندارند، تا این که ساعت 6 بعد از ظهر شد و من رفتم دم پارکینگ ایستادم، دیدم آقای مدیر با راننده شخصی و خودرو اداری از پارکینگ خارج شد، جلوی خودرو ایستادم، راننده از ماشین پیاده شد و گفت برو کنار تا رد شویم، گفتم می خواهم با مدیر صحبت کنم، رفت نزدیک پنجره ماشین با آقای ... صحبت کرد و برگشت و دوباره گفت آقای .... فرصت ندارند، در حالی که من چیز زیادی از ایشان نمی خواستم، اصلا به من می گفت دوست ندارم کاری برای شما انجام بدهم، چرا جرات رفتار صادقانه با ارباب رجوع را ندارند؟ در حالی که بسیاری از کشورهای خارجی متقاضی حضور این سیرک به نام آن ها هستند.

فکر نمی کنید دوره تبلیغ محیطی گذشته و شما می توانید خودتان محلی برای تبلیغ محیطی باشید، به طوری که شهرداری برای تبلیغات شهری سراغتان بیاید؟
بله، حرف شما را قبول دارم، اما به نظر شما مدیران شهری هیچ وظیفه ای درباره حقوق حیوانات و حمایت از آن ها ندارند؟ من هیچ وقت نمی خواهم اسم سیرک من را مطرح کنند، اما وقتی پرچم حمایت از حیوانات بلند می کنیم و جزو اولین کشورهایی می شویم که سیرک بدون حیوان اجرا می کیم که واقعا هم کار سخت و دشواری است، آیا نباید از ما حمایت کنند؟ مثلا فولاد مبارکه اصفهان چه وظیفه ای دارد در این زمینه از ما حمایت کند؟ در حالی که دو تابلو تبلیغی خودش را بدون آن که ریالی از ما پول بگیرد در اختیار ما گذاشته است، باغ فردوس متعلق به فولاد مبارکه است، آن را در اختیار ما گذاشته است و حمایت های دیگر که ما اصلا فکرش را هم نمی کردیم، خب این نشان می دهد که مسئولان این سازمان علاوه بر وظیفه اصلی خودشان که تولید در صنعت است، مسئولیت های اجتماعی را هم شناخته و آن را اجرا می کنند.

صدا سیما چه کمکی به شما کرد؟
تنها کمک این سازمان این بود که به من بگوید 12 میلیون تومان پول بده تا تو را ببریم در برنامه "زنده رود"، من هم گفتم من سانس های سیرکم را پیش فروش کرده ام و مشکل فروش بلیت ندارم که بخواهم تبلیغ کنم، فقط می خواهم موضوع حمایت از حیوانات مطرح شود، پس این 12 میلیون تومان را می دهم به هنرمندان سیرک تا بهتر برنامه اجرا کنند و برنامه خوب آن ها بهترین تبلیغ برای سیرک باشد. وقتی یک سازمان به راحتی آنتن فروشی می کند و می گوید 12 میلیون تومان بده تا بیاوریمت در برنامه زنده رود، به نظر شما می تواند در جذب مخاطب موفق باشد؟ من نمی خواهم تبلیغ کنم، من می خواهم شعار حمایت از حیوانات را مطرح کنم تا جلوی حیوان آزاری در دنیا گرفته شود. همین می شود که به من اطلاع می دهند در یکی از همین باغ های اطراف اصفهان و در شرایط بسیار نامناسب ببری نگهداری می کنند، وقتی می خواهیم حرف بزنیم، می گویند این مورد خاص را مطرح نکن، حرف نزن! چرا این مورد باید خاص باشد؟

آیا برای کمک گرفتن سراغ اعضای جدید شورای اسلامی شهر اصفهان هم رفته اید؟
برای اجرای قبلی سراغ دو نفر از اعضای شورای چهارم رفتم که نه تنها فایده ای نداشت، تازه 10 درصد از بلیت فروشی ها را هم مطالبه کردند، اما هنوز سراغ اعضای شورای جدید نرفته ام، در حالی که می دانم برای اجرای سیرک 9 تا 18 شهریور اصفهان کاری نمی توانند انجام دهند، چون زمان آن خیلی محدود است، اما همین جا می گویم اگر یک نفر از آن ها از من حمایت کردند، من هم برای دهه فجر سیرکی که قرار است برخی آیتم های آن برای اولین بار در دنیا اجرا شود را در اصفهان برپا می کنم.

حرفی هست که نگفته باشید؟
ممنون از شما هرچند می دانم برخی از صحبت هایم را حذف می کنید و همه آن را درج نمی کنید، اما من یک روز پدرم بیمار شد و ایشان را بردیم بیمارستان امید، متوجه شدیم سرطان سختی دارند و من همان جا نیت کردم بتوانم سیرکم را برای بیماران خاص، افراد بی بضاعت، سالمندان، معلولان و... اجرا کنم و به لطف خدا حال عمومی پدرم خیلی بهتر شد، لذا من اکنون برای افراد بی بضاعت و خاص جامعه رایگان برنامه اجرا می کنم، امیدوارم بتوانم شعار حمایت از حیوانات را که یک شعار انسانی است و در دین مبین اسلام نیز به آن تاکید شده است، اجرایی کنیم و روزی برسد که دیگر شاهد حیوان آزاری در دنیا نباشیم./